Mostrando entradas con la etiqueta fluídos. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta fluídos. Mostrar todas las entradas

8 jul 2011

Esferas

A esfera é o lugar xeométrico de todos os puntos que equidistan doutro punto chamado centro. Unha das características deste corpo xeométrico é que ten a maior relación entre o volume e a superficie, é dicir, o corpo de maior capacidade con menor envoltorio. Isto, que nun principio pode parecer trivial, ten numerosas consecuencias e utilidades prácticas. 

Por exemplo, o intercambio de calor dos corpos depende da superficie destes, a maior área, maior superficie a través da cal se produce a transmisión da calor. Se unha casa fose esférica, tería menos superficie, e por tanto o gasto enerxético sería menor. Un exemplo disto é o "botixo" que, aínda que non sexa totalmente esférico, aproxímase a unha esfera, co que o intercambio de calor co exterior e menor, e a auga mantense fresca máis tempo.

Outra consecuencia diso é que as pompas de xabón e as gotas de auga en caída libre son esféricas. Isto é debido a que desta maneira minimizamos a enerxía precisa para conter o fluído dentro, e así a tensión superficial repártese uniformemente para equilibrar o sistema. Pero é sempre redonda unha gota de auga? Non, só cando está en caída libre. Se, por exemplo, a gota está pousada, é máis ben achatada, mentres que se está pendurada do billa a punto de caer, a parte superior estírase un chisco ata parecerse á forma típica coa que debuxamos a gota.


Esta propiedade non é característica das gotas de chuvia, senón de calquera líquido que teñamos en situación de ingravidez ou caída libre. A masa de líquido xúntase e, debido á tensión superficial, tende a formar unha esfera, e esta esfera non se desfai en esferas máis pequenas (como podería acontecer cando tiras un balde de auga dende o alto dun edificio) debido a que non hai vento que a deforme (lembremos que o sistema de referencia inflúe na percepción, e para a gota en caída libre, ten vento empuxándoa cara arriba). Podedes ver o comportamento dunha masa máis grande en situación de ingravidez:


Finalmente, empregar a esfera como envase de líquidos tamén supoñería un aforro, xa que , ao ter a maior relación entre o volume e a superficie, precisamos a menor cantidade de material para envolvelo. O problema da esfera é que, ao contrario ca un cilindro ou un prisma non a podemos desenvolver, é dicir, non podemos obter unha esfera perfecta partindo dunha figura plana [ver pdf] e, por tanto, non poderíamos partir dunha lámina de aluminio para crear as latas.

Como podemos observar, e xa dixemos ao principio, a forma esférica ofrece certas vantaxes que outro tipo de corpos xeométricos non o teñen, vantaxes que se aproveitan en innumerables situacións.

13 jun 2011

O pipo e a xerra de auga

Di a lenda, que non debe ser máis ca iso, unha lenda, que Blaise Pascal levou a cabo un experimento público no que aseguraba que sería capaz de facer estoupar un pipo de viño, dos de madeira de toda a vida, cunha xerra de auga. Evidentemente foi capaz. Para levar a cabo o experimento e facer estoupar o pipo, o que fixo foi fixar un tubo estreito na parte de arriba perfectamente selada na unión para que non vertese nada.

Todo isto acontece polo principio de Pascal (do que xa falamos coa prensa hidráulica), que di que a presión exercida en calquera parte dun fluído incompresible, dentro dun recipiente de paredes indeformables, é transmitida por igual en todas as direccións e en todos os puntos do fluído.

Para comezar, imos demostrar como se cumpre isto nun líquido:

A presión é a forza dividida pola superficie na que actúa:
P = F/S

Forza é a masa pola gravidade:
F = m · g

Queremos saber cal é a presión que exerce o líquido, e para iso podemos dicir que a masa é o volume pola densidade, e o volume é, se imaxinamos un cilindro de auga, a superficie pola altura:
F = m · g = V · d · g = S · h · d · g

Metemos a forza na fórmula da presión:
P = (S · h · d · g)/S

A superficie dividida por superficie vaise, e temos que a presión é:
P = d · h · g

Como observamos na fórmula, non depende da superficie, e si da gravidade, da densidade do líquido e da altura á que se encontre, e como dicimos que polo principio de pascal esta forza é repartida, podemos calcular a presión exercida por cada metro de tubo (densidade da auga de 1 kg/m3; redondeamos a gravidade a 10 m/s2):
P = 1 (kg/m3) · 1 m · 10 m/s2 = 10 kg / (s2 · m2) = 10 N/m2 = 10 Pa

E se supoñemos que o pipo é grande e ten unhas dimensións de 1,20 m de diámetro medio por 1,50 m de altura podemos calcular a forza exercida por cada metro de tubo:
Lonxitude da circunferencia: S = 2 · π · r = 2 · 3,1416 · 0,60 = 3,77 m
Superficie das paredes: 3,77 m · 1,5 m = 5,66 m2
Forza exercida nas paredes: P = F / S; F = P · S = 10 N/m2 * 5,66 m2 = 56,55 N = 5,66 kg

Se o tubo é moi fino, poñamos 1 cm2, cun litro de auga poderiamos encher ate 10 m de tubo, co que conseguiriamos unha forza de máis de 56 kg, o que podería supoñer que o pipo estoupe.

Fonte da imaxe.

7 may 2011

LDK 133: Tensión superficial

Este bicho que vemos na foto é unha cabra cega (cabra da auga ou zapateiro), un insecto que é capaz de desprazarse por riba da auga sen afundir. Este feito é posible grazas á tensión superficial dos líquidos, unha propiedade pola que un líquido ten maior atracción entre as moléculas na superficie ca no interior. Ademais de estar relacionado coa capilaridade, este tamén é o motivo de que se formen as gotas de auga e que sexan esféricas, a esfera é o corpo con maior volume e menor superficie, por tanto, a tensión superficial fai que a gota teña esta forma, igual cás pompas de xabón.

A tensión superficial débese a que as moléculas de auga están atraídas polas moléculas próximas e, nunha molécula no interior, a forza de atracción repártese en todas as direccións, mentres que nas moléculas da superficie, ao non ter moléculas na parte exterior (si teñen as do aire, pero son desprezables para isto), esta atracción repártese pola superficie e mais polo interior, polo que é maior.

Esta tensión superficial é a que fai que a lámina exterior do líquido teña un comportamento elástico, e como os insectos non teñen un peso suficiente como para vencer a tensión, poden camiñar sobre a mesma.

2 may 2011

Aeróstatos

Os aeróstatos son máquinas que se empregan para voar e que, ao contrario dos avións e dos helicópteros, voan por seren máis lixeiros ca o ar. Están compostos por unha góndola onde vai a tripulación e por unha bolsa que contén un gas, ben sexa aire quente ou un gas distinto, de menor densidade ca o aire exterior.

Existen diversos tipos de clasificacións, pero quizais a máis significativa sexa a distinción entre dirixibles e non dirixibles, é dicir, que teñen algunha maneira de controlar a súa dirección ou que simplemente se deixan levar polas correntes de aire podendo controlar, ou non, a súa elevación. Tamén podemos clasificalos segundo se a bolsa é cerrada ou aberta sendo, habitualmente, aberta a dos globos aerostáticos que quentan o aire para facelo máis lixeiro, e cerrada a dos dirixibles, que conteñen dentro un gas de menor densidade.

Os globos aerostáticos son un invento que data do século XVIII e que, habitualmente, teñen unha bolsa aberta pola súa parte inferior a través da que se introduce, mediante un queimador, o aire quente que é máis lixeiro ca o aire exterior. Como se observa na imaxe da esquerda, enchemos o globo [vídeo] e este colle a verticalidade e comeza a elevarse grazas ao principio de Arquímedes.

Pola outra banda temos os dirixibles, é dicir, aeróstatos coa bolsa cerrada e chea dun gas que os fai flotar. Os dirixibles teñen a capacidade de manobra que permite guialos sen ter que aproveitar as correntes de aire. Tradicionalmente os dirixibles estaban cheos de hidróxeno, o cal ten unha densidade de 0,09 kg/m3 fronte aos 1,18 kg/m3 do aire pero, debido ao impacto mediático do accidente e incendio do Hindenburg, no que morreron 35 persoas, decidiuse substituílo por helio, un gas máis denso (0,18 kg/m3) ca o hidróxeno, pero aínda así moito menos denso ca o ar.



Na actualidade, os dirixibles non teñen un fin comercial, mais si que se empregan con fins publicitarios debido a que son moi vistosos.

7 abr 2011

LDK 120: Por que voan os avións

Para comezar a explicar por que voan os avións, é preciso mostrar as 4 forzas principais que lles afectan cando están no aire. Horizontalmente, por unha banda temos o empuxe, a forza que fai que o avión avance, e pola outra o arrastre, a que se opón a este avance; ademais verticalmente temos a sustentación, que é a que mantén o avión voando, e o peso, que é a forza coa que a terra o atrae.

En moitos sitios, e tradicionalmente, explícase que os avións voan por un deseño especial da á, que crea unha depresión na parte superior da mesma e provoca a forza ascensional, mais isto non é totalmente certo, xa que se voase debido a este efecto, sería imposible que un avión voase boca abaixo e, por tanto, a seguinte manobra non se podería realizar:


En realidade, a sustentación do avión prodúcese grazas ao downwash, é dicir, á cantidade de aire que desprazan as ás cara abaixo. Un avión, a unha velocidade próxima ao Match1, podería desprazar miles de toneladas por segundo, e todas esas toneladas de aire desprazado producen, debido á Terceira lei do movemento de Newton, unha forza de sustentación capaz de facelo voar.

Imaxe e información sacadas de La pizarra de Yuri, se queres ampliar a información, é recomendable entrar nel.

29 mar 2011

LDK 116: Capilaridade

A capilaridade é unha propiedade dos líquidos pola que, debido á tensión superficial, poden subir ou baixar por un conduto extremadamente fino que denominamos tubaxe capilar.

Cando a forza intermolecular dun líquido, coma o caso da auga, é menor cá adhesión do líquido co material do tubo, o líquido tende a subir polo conduto ata que a tensión superficial se equilibra polo peso do líquido que o enche. Pola outra banda, cando a cohesión entre as moléculas do líquido é maior cá adhesión ó capilar, a tensión superficial fai que o líquido descenda.

Esta propiedade é a mesma pola que cando metes unha esquina dun terrón de azucre no café, o café sobe ata empapar todo o terronciño xa que, aínda que non teña unha tubaxe propiamente dita, os grans de azucre están dispostos dunha maneira que falicita este fluxo. Tamén se aproveitan da capilaridade as plantas, que non teñen o equivalente ao noso sistema sanguíneo, senón que o zume sobe por capilaridade aforrándolles a enerxía precisa para enfrontarense á gravidade.

6 dic 2010

Prensa hidráulica

A prensa hidráulica é un aparello que serve para obter unha forza grande aplicando unha forza pequena.

Estas prensas traballan grazas ao principio de Pascal, que di que a presión exercida en calquera parte dun fluído incompresible e en equilibro dentro dun recipiente de paredes indeformable, é transmitida por igual en todas as direccións en todo o fluído. É dicir, se metemos, por exemplo, auga nunha xiringa tapada, a forza que exercemos distribúese sobre a superficie do émbolo e xera un aumento de presión que a través da auga empuxa as paredes do cilindro. Todo isto acontece indiferentemente da forma do recipiente.


En realidade unha presión non é máis ca unha forza (newtons) distribuída nunha superficie (metros cadrados), as súas unidades no SI son os pascais (Pa). Desta maneira, se empurramos o émbolo de superficie A1 cunha forza F1, obtemos unha presión no líquido P=F1/A1. Como dicíamos que esa presión se transmitía por igual a toda a superficie do recipiente que contivera o líquido, o segundo émbolo tamén recibirá unha presión P, e como P=F2/A2, para que P sexa constante, cunha unha maior superficie A2, obtense unha maior forza F2.

O funcionamento da prensa é ese, e o motivo polo que debemos facer varios bombeos, é que o único que facemos é optimizar o traballo para o noso interese,  xa que o traballo é o mesmo (aplicando un rendemento) a ambos lados da bomba. Ao igual ca nunha panca ou nunha polea, se queremos facer menos forza, teremos que facer máis percorrido, de maneira que teremos que empurrar máis líquido para que ocupe o espazo do émbolo que se despraza.

Para rematar, o cálculo da forza que obtemos é moi sinxelo: 

como F1/A1=P=F2/A2

temos que F1/A1=F2/A2

se despexamos F2; F2= F1*A2/A1

Nos cilindros hidráulicos das escavadoras emprégase un sistema parecido, auméntase a presión dun depósito que move un pistón e que consigue unha gran forza, ben sexa para unha culler, para un martelo pneumático ou para unhas tenaces.

2 dic 2010

LDK 66: Sifón

Un sifón, en edificación, é un peche hidráulico que evita o paso de múridos e dos gases producidos pola descomposición na rede de saneamento ao interior da casa. O sifón máis sinxelo consiste nunha tubaxe en S, deitada de maneira que, circule ou non auga, un tramo da tubaxe teña a sección chea de auga.

Pese a ser ese o sifón tradicional, existen outras variantes, que tamén dependen do uso que se lle vaia dar ao sifón, xa que este pode estar nunha arqueta, nun inodoro, nun sumidoiro, ou ser un bote sifónico, é dicir, un sifón ao que acometen os diversos sanitarios do baño; cabe destacar que o inodoro sempre deberá ter sifón individual, e que se calquera aparello ten sifón individual, non é recomendable conectalo ao bote sifónico.

Outra aplicación é empregar unha arqueta sifónica como separador de graxas, de maneira que a tubaxe de desaugue tome auga limpa do fondo, mentres as graxas flotan na superficie da auga. Esta arqueta precisará unha limpeza periódica.

O sifón coñecido polos romanos, quen xa o empregaban para facer pasar auga a través dunha depresión do terreo sen ter que construír un acueduto.



Imaxe: archiexpo.es.

29 sept 2010

Golpe e bomba de ariete

O golpe de ariete, tamén coñecido como pulso de Joukowski, é un fenómeno que se produce cando se cerra unha válvula no extremo dunha tubaxe de certa lonxitude interrompendo repentinamente o paso dun fluído. As partículas que se detiveron son empuxadas polas que veñen inmediatamente detrás e seguen aínda en movemento, isto orixina unha sobrepresión que se despraza pola tubaxe e provoca dous efectos: por un lado o fluído comprímese reducindo o seu volume, e polo outro, a tubaxe aumenta a súa sección. Cando todo o fluído que circulaba pola tubaxe se detén, o fluído comprimido tende a expandirse á vez que a tubaxe recupera a dimensión orixinal, isto provoca unha onda de presión no sentido contrario que crea unha depresión na tubaxe.

A forza do golpe de ariete é directamente proporcional á lonxitude do conduto e inversamente proporcional ao tempo de peche da chave, canto máis rápido se cerre, máis forte será. Existen diversos métodos para mitigar os seus efectos, que en certas situacións poden avariar unha instalación de abastecemento de auga.

Este fenómeno aprovéitase no funcionamento da bomba de ariete, un aparello capaz de empregar un fluxo de auga continuo para elevar parte dese fluxo a unha altura moito maior.


Un fluxo de auga continuo encárgase de cerrar a válvula A, neste momento prodúcese o golpe de ariete co consecuente aumento de presión que fai que se abra a válvula B e a auga ascenda cara ao depósito superior; cando a presión diminúe, a válvula B cérrase e a A ábrese. A fluxo de auga volve empuxar a válvula A ata cerrarse e volve comezar o ciclo. A utilidade do depósito de aire é amortecer o golpe de ariete para conseguir un fluxo da auga cara ao depósito superior moito máis continuo.


É un aparello moi útil e sinxelo, aínda que ten o problema do desperdicio de auga, se a bomba tivese un rendemento do 100%, o caudal elevado sería: q=Q*h/H, pero en condicións óptimas o rendemento é do 80% e pode baixar ata o 20% cando se bombea a gran altura.

Imaxe: Tecnologías Rurales.