Os dispositivos máis ampliamente utilizados para converter a enerxía mecánica en eléctrica son os xeradores e as dinamos. Os xeradores xeran corrente eléctrica alterna e podemolos atopar en calquera central de producción de enerxía eléctrica. Ademais, poden ser de dous tipos: uns para xerar corrente alterna monofásica e outros para xerar corrente alterna trifásica. As dinamos serven para xerar corrente eléctrica continua e o claro exemplo é o que podemos atopar nas antigas lámpadas das bicicletas, que era alimentada por unha dinamo gracias ó movemento da roda.
Para que un xerador ou unha dinamo poidan producir corrente eléctrica é necesario axustalo a algún tipo de máquina mecánica que permita facer xirar o seu rotor, que é a parta que rota no xerador. Para esta labor necesitamos da labor das centrales de producción de enerxía eléctrica. A día de hoxe, as centrales máis usadas son as hidráulicas termoeléctricas e as nucleares. Nas plantas hidráulicas, as máquinas para mover os xeradores son as turbinas hidráulicas, nas centrales e nas centrales termoeléctricas e nucleares botamos man das turbinas de vapor. Nas centrais de xeración eléctrica de menor tamaño, pódense empregar, indistintamente, turbinas hidráulicas ou tamén de vapor, así como motores diesel, mentres que en equipos máis pequenos ou portátiles polo xeral utilízanse pequenos motores de gasolina para mover o xerador.
Independientemente dos xeradores, existen minerales ou cristais con características piezoeléctricas, que ó colocalas cara con cara e aplicárselles unha presión mecánica, como a que se produce ó dobralo, estiralo ou comprimilo xeran unha pequena tensión eléctrica, na que a magnitude é proporcional ó área da superficie das caras en contacto e á presión aplicada entre ambas caras. Existen dispositivos eléctricos que fan uso práctico desta propiedade, entre os que se atopan os micrófonos denominados de cerámica, así como as cápsulas ou unidade selada que se empregan en conxunto cos pratos dos tacadiscos. Estas cápsulas piezoeléctricas levan axustada unha agulla que ó pasar polo surco dos discos de vinilo, reproducen a música, voz e sons que se atopan gravados nos mesmos ó converter os seus movementos mecánicos en impulsos eléctricos.
Mostrando entradas con la etiqueta ciencia. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta ciencia. Mostrar todas las entradas
14 ene 2012
Dispositivos empregados para converter a enerxía mecánica en eléctrica
Etiquetas:
ciencia,
electricidade
7 ene 2012
O "outro" estado da materia
Dende pequenos estamos acostumados a escoitar na escola que os estados da materia son tres: sólido, líquido e gaseoso, pero eso non é certo, xa que a combinación destes tres, segundo os científicos, solo supón un 1% do total da materia do Universo. Entón que é o que forma o 99% restante? A resposta é o plasma.
Antes de empezar a falar deste estado da materia o mellor é saber que é o plasma. Segundo nos di a física, o plasma é un gas ionizado cuasineutro con comportamento colectivo. Para que nos entendamos, vamos por partes nesa definición:
- Gas ionizado: un gas está formado por átomos e/ou moléculas que son eléctricamente neutros. Sen embargo, nun gas ionizado os átomos que o compoñen separáronse dalgúns dos seus electróns. Desta forma o plasma é un estado parecido ó gas pero composto por ións con carga negativa e ións con carga positiva, separados entre si e libres.
- Cuasineutro: esto quere decir que non é neutro, porque a suma de cargas non é igual a 0 pero non están moi desbalanceadas en canto a positivas ou negativas. Se consideramos una pequeña parte de volume, en promedio hai máis ou menos a mesma cantidade de cargas positivas que de cargas negativas.
- Comportamento colectivo: este comportamento parece contradicir as características dun gas típico, no que as accións que se exercen sobre el transmítense ó resto do gas mediante colisións individuais entre os átomos e/ou moléculas que o constitúen. A diferencia deste comportamento, nun plasma as accións transmítense de forma similar a como o fan nunha masa xelatinosa, polo que ocorre nun punto afecta a todo o plasma e non só ós veciños máis próximos
Resumindo, un plasma é un “caldo” de partículas, tanto cargadas como neutras, que é máis ou menos neutro e no que o seu comportamento está influenciado punto por punto polo que ocorre nel.
Para que te fagas una idea, estamos rodeados de plasma, dende o Sol, que en si mesmo é un plasma xigantesco, cheo de átomos de hidróxeno e helio, nos raios que se producen nunha tormenta, na capa da ionosfera ou nas espectaculares auroras boreales.
Dado que os plasmas son bos conductores da corrente eléctrica, o home soupo “domalo” para o seu uso e podemos velo nas pantallas de plasma dos televisores, no interior dos tubos fluorescentes de baixo consumo, nas típicas lámpadas de plasma, como a que podes ver no principio da entrado, ou no interior dos reactores de fusión nuclear.
Etiquetas:
ciencia
20 dic 2011
LDK 202: As implosións
Todos temos na mente o que é una explosión, xa sexa polas típicas escenas de películas de acción de Hollywood ou polas noticias que vemos no telediario. Unha explosión non é máis ca una liberación violenta de enerxía que está encerrada nun volume e que tras este proceso xera un incremento da presión desprendendo calor, gases e luz. Ahora ben, sabes o que é unha implosión?
Este fenómeno físico prodúcese cando temos una diferencia de presión entre o interior dun volume pechado e o exterior, é dicir, se a presión do interior do volume pechado é inferior á que hai no exterior. Esto prodúcese cando o volume se enche cun gas a una temperatura maior ca que había no exterior e posteriormente baixa a temperatura do gas ata que este no interior empeza a condensarse e pasa ó estado líquido. Este cambio de estado xera una disminución de volume e de presión, que fai que o volume estoupe “cara adentro”.
Existe un video moi interesante onde podes ver o proceso físico:
Este fenómeno físico prodúcese cando temos una diferencia de presión entre o interior dun volume pechado e o exterior, é dicir, se a presión do interior do volume pechado é inferior á que hai no exterior. Esto prodúcese cando o volume se enche cun gas a una temperatura maior ca que había no exterior e posteriormente baixa a temperatura do gas ata que este no interior empeza a condensarse e pasa ó estado líquido. Este cambio de estado xera una disminución de volume e de presión, que fai que o volume estoupe “cara adentro”.
Existe un video moi interesante onde podes ver o proceso físico:
Etiquetas:
ciencia
12 dic 2011
É a empatía un rasgo exclusivo dos seres humanos?
A resposta a esta pregunta debe ser un categórico non por parte de todos os que temos experiencia interaccionando con animais non-humanos. De feito, moitas veces teño a impresión de que algúns animais son bastente mellores humanos cá algunhas persoas que anda por aí soltas. Resulta sinxelo atopar exemplos de empatía en animais domésticos, pero un sempre pode argumentar que isto pode ser produto da selección artificial levada a cabo con estes animais. Pero, teñen as ratas capacidade empática? Poden realizar a cabo actividades co único fin de beneficiar a outro semellante?
Como en ciencia trabállese con coñecemento empírico, un grupo de investigadores da Universidade de Chicago, liderados pola Dra. Peggy Mason, decidiron deseñar experiementos destinados a respostar a estas preguntas. Para iso, empregaron unha serie de sinxelos mais enxeñosos tests co obxetivo de comprobar se a presenza de compañeiros de caixa atrapados induce unha motivación pro-social en ratas ceibes capaz de levalas a liberar á compañeira atrapada.
Cómpre sinalar neste punto que algo xa era coñecido con respecto á capacidade empática das ratas. Sabemos que estes animais son capaces de experimentar contaxio emocional. En palabras da Dra. Peggy Manson, un bo exemplo de contaxio emocional sucende cando un bebé comeza a chorar e todos os bebés presentes fan o mesmo. É sabido que as ratas amosan este mesmo tipo de reacción con respecto aos seus semellantes. Ademais, as ratas presentan unha serie de estereotipias na presenza de estímulos estresantes, por exemplo conxélanse (deixan de moverse) cando algo inesperado ten lugar no seu entorno. Por último, se situamos unha rata nunha caixa, a rata vai tender a moverse polas paredes e a evitar o centro da mesma, probabélmente para evitar ser exposta a depredadores.
Aclarado todo isto, no primeiro experimento, unha rata foi introducida nunha caixa na cal se atopaba unha compañeira atrapada nun tubo de plástico situado no centro. Así que sea rata ceibe vai liberar á compañeira atrapada, debe ir en contra do instinto amanterse fóra do centro da caixa. Esta situación repetiuse durante 12 días.Desde o principio a rata ceibe tendeu a moverse ao redor do tubo, tratando de cavar perto del ou mordelo, tamén contactou coa rata atrapada empregando os buracos presentes no tubo. Aprender como liberar á compañeira non foi sinxelo, xa que de media as ratas precisaron sete días para abrir a comporta que mantiña atrapada á compañeira. É interesante salientar que a apertura da porta por parte da rata ceibe produxo inicialmente unha resposta de conxelamento que desapareceu co tempo.
Os resultados deste experimento amosan que todas as ratas femia aprenderon a rescatar á compañeira atrapada, nos machos un 71% rescatou ao compañeiro. As diferenzas entre macho efemia non rematan neste punto, xa que as femias foron tamén máis rápidas cós machos en abrir a porta. Estes resultados concordan co corpo de coñecemento xa existente que semella suxerir que as femias son máis empáticas cós machos.
Mais, neste punto, alguén podería dicir que se cadra as ratas abriron a porta sinxelamente porque lles resulta atractiva a interacción co seu medio. Para isto, levaronse a cabo experimentos nos que se lles presentaban as ratas tubos valeiros ou cunha rata de xoguete. Nestes casos as ratas ignoraron o tubo.
Moito máis interesante é o feito coñecido de que as ratas están dispostas a traballar, por exemplo premer unha alavanca, a cambio de interaccionar cun semellante. Así que un podería dicir que a rata ceibe se cadra aprendeu a liberar á compañeira só para ter acceso á interacción social. Neste caso levaron a cabo un experiemento no cal a apertura do tubo permitía á rata atrapada saír a unha área da caixa separada da área onde se atoba a rata ceibe. Incluso neste caso, no cal a interacción entre as dúas ratas era imposíbel, a rata ceibe liberou á rata atrapada.
Para rematar este traballo, levaron a cabo unha derradeira tarefa. Neste caso presentáronse dous tubos, un con chocolate e un cunha compañeira atrapada. Porse alguén o dubida, as ratas gustan moito do chocolate, así que neste caso, rescatar á compañeira atrapada levaría a ter que compartir o doce. Incluso neste experimento, o tempo empregado para rescatar á compañeira ou para rescatar o chocolate foi o mesmo.
En definitiva, os autores deste artigo conclúen que este traballo demostra que as ratas compórtanse dun xeito prosocial cando perciben a un semellante experimentando estrés psicolóxico e actúan de xeito deliberado para rematar con ese estrés. Ademais, esta conduta ten lugar en ausencia de entrenamento, recompensa social e incluso cando compite coa presenza de doces.
Este artigo acabade publicarse en Science http://www.sciencemag.org/content/334/6061/1427 e neste vídeo http://video.sciencemag.org/VideoLab/1310979895001/1 a autora explica un pouco o seu traballo.
Etiquetas:
bioloxía,
cerebro,
ciencia,
comportamento,
Estados Unidos
6 dic 2011
LDK 201: Por que os paxaros non se electrocutan ao pousarse nas liñas eléctricas?
Unha liña de alta tensión pode transportar grandes cantidades de corrente eléctrica e estar sometida a tensións de catrocentos mil voltios, como as grandes liñas de transporte que percorren a xeografía española, ou superiores no caso de países estranxeiros.
Esta tensión percorre cada un dos condutores e non é mortal se soamente tocamos un dos condutores, pero se tocamos dous condutores ou un condutor e terra creamos unha diferencia de potencial, un camiño cerrado polo que discorre a electricidade, é dicir, mentres non pechemos o circuito entre dúas das fases ou mediante terra non corremos perigo de electrocución. Debido a isto é polo que podemos ver aos paxaros de pequeno tamaño pousarse nas liñas sen problema debido á que non cerran o circuito coas patas.
Etiquetas:
ciencia,
electricidade,
LDK
16 nov 2011
O globo terraqueo
O globo terraqueo é a representación máis perfecta do noso planeta. Nel podemos trazar sen equivocación as rutas aéreas ou marítimas, xa que os rumbos e as distancias son reales. A distancia entre dous puntos da superficie da terra (dous portos, duas cidades, ...) calcúlase simplemente trazando o círculo máximo sobre o globo terraqueo. Esto podemolo facer mediante unha corda tensa, mediante unha cinta métrica ou ben medindo a corda para logo obter a medida real aplicando a escala do globo.
Aparte de poder utilizalo para tomar medidas, tamén podemos apreciar o movementos de rotacion que describe a terra mediante o eixe imaxinario que a atravesa. Desta maneira, podemos apreciar que a parte do globo que vemos é a rexión da Terra na que é de día, é dicir, a que está soleada, mentras que polo contrario, as rexións que non vemos atópanse na penumbra da noite.
Ahora ben, sabemos quen inventou o primeiro globo terraqueo?
Sábese que os grego xa coñecían que a terra tiña forma esférica, xa que empezaron a construir globos para poder representala, ainda que foi o estoico Crates de Malos o primeiro do que se ten constancia que fabricara un destes trebellas cara o 150 a.C. Como naquela época aínda non se descubrira América, Australia e parte de África, sólo se amosaban catro rexións terrestres distribuidas polo globo terraqueo, ainda que sólo unha coñecida, a ecúneme, é decir, a terra que estaba habitada pola humanidade. Os gregos, romanos e posteriormente os árabes fabricaron e usaron globos terraqueos e celestes.
Sen embargo, o primeiro globo terraqueo que se conserva hoxe en día é o construido polo xeógrafo alemán Martin Behaim, do ano 1492.
Xa no Renacemento, a época de esplendor deste tipo de trebellos, un cartógrafo alemán chamado Martin Waldseenmüller introduciu un avande importante na construcción deste tipo de accesorios cartográficos ao utilizar os fusos esféricos impresos, que eran unha serie de lunas esféricas que se pegeban sobre unha esfera para poder obter o globo terraqueo.
10 nov 2011
Os transformadores III: Distintos tipos II. Outros transformadores importantes
- Transformador de aislamiento
Proporciona un aislamento galvánico, o que fai que tocando a fase na saída do transformador non produza descarga eléctrica, xa que non cerra o circuito por terra. Utilizanse en baños, en componentes electrónicos sensibles ou no material biomédico, para protexer ó paciente ante calquera evento, avería ou desperfecto na rede eléctrica.
- Transformadores de medida.
Este tipo de transformadores utilízanse cando se traballa en valores de tensión ou corrente moi elevados. Cando necesitamos medir os valores mediante instrumento de medida, botamos man deste tipo de trebellos, rebaixando a tensión ou corrente para poder medila de forma segura e na escala do instrumento de medida que temos. Divídense en dous grupos:
- Transformadores de tensión: son os transformadores de medida que se usan para adecuar a tensión aos alcances dos elementos de medida (voltímetros) e/ou aislalos da rede.
- Transformadores de corrente: son os transformadores de medida que se usan para adecuar a corrente aos alcances dos elementos de medida (amperímetros) e/ou aislalos da rede.
Son moi importantes, porque serven para medir as dúas magnitudes, corrente e tensión, da rede eléctrica no seu transporte e distribución. Outro uso que teñen nas líneas de tensión elevada é que serven para protexer as líneas, xa que se lle poden acoplar contactores ou relés protectores.
Neles, o primario e o secundario do transformador están conectados en serie, constituíndo un bobinado único. Variando dende V2 ata V1 obtemos distintas tensións no secundario, ata chegar a ter VH se conectamos o devanado común e o serie.
Como ventaxas presenta que pesa menos e é máis barato que un transformador, aínda que ten o inconveniente de non proporcionar illamento galvánico entre o primario e o secundario.
Úsase en motores nos que consomen unha alta corrente durante o seu arranque ou en sistemas ferroviarios de alta velocidade, donde cada certo tempo se conecta a línea ao autotransformador para manter constante a alimentación na línea e non ter caídas importantes de tensión.
Etiquetas:
ciencia,
electricidade,
transformadores
2 nov 2011
Os transformadores III: Distintos tipos I. Transformadores de potencia e de distribución
Os transformadores que máis se utilizan en todo o mundo son os de potencia e de distribución. Por que son tan importantes este tipo de transformadores? Pois porque forman parte no sistema eléctrico que fai chegar a electricidade ás nosas casas.
Os transformadores de potencia utilízanse para substransmisión e transmisión de enerxía eléctrica en alta e media tensión. Son de aplicación en subestacións transformadoras, centrais de xeración e en grandes usuarios.
Os transformadores de distribución xeralmente son os de potencias iguais ou inferiores a 500 kVA e de tensións iguais ou inferiores a 67000 V, tanto monofásicos como trifásicos. Aínda que a maioría están proxectadas para montaxe sobre postes, algúns dos tamaños de potencia superiores, por arriba das clases de 18 kV, constrúense para montaxe en estacións ou en plataformas. As aplicacións típicas son para alimentar a granxas, residencias, edificios ou almacéns públicos, talleres e centros comerciais.
Utilízanse en intemperie ou interior para distribución de enerxía eléctrica en media tensión. Son de aplicación en zonas urbanas, industrias, minería, explotacións petroleiras, grandes centros comerciais e toda actividade que requira a utilización intensiva de enerxía eléctrica.
Na anterior figura preséntase o esquema dun sistema de distribución de enerxía eléctrica que nace dunha planta xeradora e que vai ata unha cidade moi afastada. Podes comprobar o rol que teñen os distintos tipos de transformadores no camino da electricidade. Os dous primeiros transformadores, tras sair a electricidade da central xeradora, son transformadores de potencia, mentras que os tres seguintes son de distribución.
Á saída da planta un transformador eleva a voltaxe para iniciar a distribución. Na proximidade da meta iníciase o descenso da voltaxe por medio de transformadores que se atopan en subestacións, descenso que se vai realizando de maneira gradual para poder alimentar a usuarios con diferentes necesidades.
Os transformadores de potencia utilízanse para substransmisión e transmisión de enerxía eléctrica en alta e media tensión. Son de aplicación en subestacións transformadoras, centrais de xeración e en grandes usuarios.
Os transformadores de distribución xeralmente son os de potencias iguais ou inferiores a 500 kVA e de tensións iguais ou inferiores a 67000 V, tanto monofásicos como trifásicos. Aínda que a maioría están proxectadas para montaxe sobre postes, algúns dos tamaños de potencia superiores, por arriba das clases de 18 kV, constrúense para montaxe en estacións ou en plataformas. As aplicacións típicas son para alimentar a granxas, residencias, edificios ou almacéns públicos, talleres e centros comerciais.
Utilízanse en intemperie ou interior para distribución de enerxía eléctrica en media tensión. Son de aplicación en zonas urbanas, industrias, minería, explotacións petroleiras, grandes centros comerciais e toda actividade que requira a utilización intensiva de enerxía eléctrica.
Na anterior figura preséntase o esquema dun sistema de distribución de enerxía eléctrica que nace dunha planta xeradora e que vai ata unha cidade moi afastada. Podes comprobar o rol que teñen os distintos tipos de transformadores no camino da electricidade. Os dous primeiros transformadores, tras sair a electricidade da central xeradora, son transformadores de potencia, mentras que os tres seguintes son de distribución.
Á saída da planta un transformador eleva a voltaxe para iniciar a distribución. Na proximidade da meta iníciase o descenso da voltaxe por medio de transformadores que se atopan en subestacións, descenso que se vai realizando de maneira gradual para poder alimentar a usuarios con diferentes necesidades.
Etiquetas:
ciencia,
electricidade,
transformadores
18 oct 2011
LDK 198: O efecto Kopp-Etchells
Durante o conflito de Afganistán, as aspas dos helicópteros de transporte ao despegar e aterrar preto da superficie sufrían un elevado nivel de erosión debido á area que colisionaba con elas. Isto creaba un grave problema, xa que non se podía deixar de aterrar e despegar desde estes lugares, polo que se ideou un sistema enxeñoso, consistente en bañar as aspas con níquel e titanio, que son materiais abrasivos.
Desta maneira, o impacto da area contra as láminas fai que os grans de area se compriman rápidamente, polarizando a súa masa e creando unha diferencia de potencial entra as cargas electrostáticas da súa superficie. Estas cargas descárganse nos cristais veciños facendo que miles de gráns estalen e creando unha área limpa ó redor das aspas. Como consecuencia de esto crease un efecto óptico real formado polo brillo un tanto estrano das aspas, debido á electricidade estática producida polo frotamento entre os distintos materiais con distinta aspereza superficial.
3 oct 2011
Os transformadores II: Historia
O primeiro transformador foi ideado e construído por Michael Faraday en 1831, cando realizou os experimentos nos que descubriu a indución electromagnética. O trebello que usou foron dúas bobinas enroladas unha enriba da outra. Ao variar a corrente que circulaba por unha delas, pechando ou abrindo un interruptor, o fluxo magnético a través da outra bobina variaba e inducíase unha corrente eléctrica na segunda bobina. Pois ben, este dispositivo é precisamente un transformador. Faraday non puxo maior atención neste trebello xa que estaba interesado noutras cuestións. No transcurso dos anos varios experimentadores traballaron con diferentes versións de transformadores.
Despois de patentar unha versión dun transformador, en 1882 Gaulard e Gibbs decidiron continuar co transformador de Faraday e inventaron un sistema de iluminación no cal usaron corrente alterna e lámpadas incandescentes, do tipo que inventou Edison. Demostraron o seu sistema en Inglaterra en 1883 e en Italia en 1884. Con todo, o seu transformador non era moi práctico.
Entre os visitantes ás súas exposicións estiveron tres húngaros: Otto T. Bláthy, Max Déri e Karl Zipernowski. Eles melloraron o deseño do transformador e en maio de 1885, na Exposición Nacional Húngara en Budapest, presentaron o que resultou ser o prototipo do sistema de iluminación que se utiliza ata hoxe en día. O seu sistema tiña 75 transformadores conectados en paralelo que alimentaban 1067 lámpadas incandescentes do tipo de Edison, todo isto alimentado por un xerador de corrente alterna que xeraba unha voltaxe de 1350 V. Os transformadores que usaron os húngaros provían voltaxes baixas e eran moi eficientes, pero a súa construción resultaba moi laboriosa e por tanto, moi cara. Con todo, lograron o seu obxectivo: operar un sistema de lámpadas a baixo voltaxe a partir dun tema de distribución de corrente operado a alto voltaxe.
Outra persoa que tamén presenciou a demostración de Gaulard e Gibbs en Italia foi o estadounidense George Westinghouse. Este era un industrial que coñecía o sistema construído por Edison en Nova York, no que operaba con corrente continua, do cal non era partidario, xa que era consciente das súas desvantaxes. En 1884 Westinghouse contratou a un novo enxeñeiro eléctrico, William Stanley, quen tiña algunhas ideas para utilizar o transformador. Cara a 1885 Stanley xa deseñara varios tipos de transformadores superiores aos dos científicos húngaros. Con axuda doutros enxeñeiros, Oliver B. Sehallenberger e Albert Schmid, construíron transformadores, con laminas de ferro que evitaban as perdas de enerxía. En marzo de 1886 entrou en operación unha planta construída baixo a dirección de Stanley no pobo de Great Barrington, Masachusetts. Esta planta operou con corrente alterna, cun xerador que produciu unha corrente de 500 V e que aumentou un conxunto de lámpadas a unha distancia de ao redor de 2 km. Por medio de transformadores reduciron a voltaxe a 100 volts, que é o valor que se requiría para facer funcionar as lámpadas. Para demostrar que se podía transmitir a electricidade a distancias maiores por medio dun transformador elevaron a voltaxe a un valor de 3 000 volts, e logo reducírono a 100 volts. O resultado foi un gran éxito e de inmediato Westinghouse iniciou a manufactura e venda de equipos para distribuír electricidade por medio de corrente alterna. Ao mesmo tempo Schallenberger inventou un medidor de enerxía eléctrica consumida, para poder cobrala de forma precisa. Todo isto, xunto ao feito de que o custo da transmisión era relativamente barato, deu inicio á utilización da enerxía eléctrica por medio da corrente alterna, sistemas que aínda utilizamos na actualidade.
Edison e os seus asociados pelexaron contra a utilización da corrente alterna tanto na prensa como nos tribunais. Incluso para extender a súa mala fama, mandou crear ós seus enxeñeiros unha cadeira eléctrica e matou a varios elefantes en público para demostrar o mala que era este novo tipo de corrente. Con todo, a súa loita estaba perdida. Moi pronto a corrente continua cedeu o seu lugar á alterna debido á súa flexibilidade, conveniencia e baixo custo. Tres anos despois Edison quedou desplazado tras o éxito de Westinghouse coa súa planta.
Na década de 1890 o crecemento dos sistemas de corrente alterna foi moi vertixinoso. Nas cataratas do Niágara, instaláronse xeradores inmensos ideados por Nikola Tesla que iniciaron o seu servizo en 1895 e alimentaron de electricidade a lugares bastante afastados, algúns situados a centenares de kilómetros. Desta maneira moi pronto se estableceron sistemas de transmisión en moitos países, tendencia que continúa ata a data.
No transcurso do presente século houbo unha gran actividade de traballo científico e desenvolvemento tecnolóxico para mellorar a eficiencia do funcionamento dos transformadores. Este traballo estivo centrado en desenvolver mellores materiais para os núcleos, a fin de evitar perdas de enerxía que ocasionan o quecemento do transformador. Agora ben, ao aumentar a temperatura as características do material ferromagnético cambian e a longo prazo deixa de ser ferromagnético, co que o núcleo do transformador xa non funciona eficientemente. É por isto que se fixo un gran esforzo científico e técnico para evitar este quecemento, o cal se logrou ao mergullalo nun líquido, por exemplo, aceite.
Hoxe en día, úsanse en maior parte para evitar o quecemento dous tipos de transformadores para o transporte e distribución de enerxía eléctrica, os que antes citei, bañados en aceite e os transformadores secos. Ainda que estes últimos son máis modernos, presentan unha serie de desventaxas como son o seu prezo, case o doble ca un de aceite, o seu maior ruido, menor potencia de traballo e que non poden instalarse na intemperie. Sen embargo, teñen unas vantaxas moi boas, xa que ó non presentar aceite, teñen un risco moi baixo de incendio, polo que ademáis o recinto donde se situan non ten que ser construido con materiais resistentes ó lume, máis caros, e non necesitan dun mantemento periódico.
Etiquetas:
ciencia,
electricidade,
transformadores
22 sept 2011
LDK 191: O brillo dos ollos de gato na escuridade
Seguro que máis dunha vez conducindo de noite pola estrada viches un par de puntos que brillaban na escuridade pertencentes aos ollos dun gato.
Cando algún tipo de luz impacta nos ollos dun gato no medio da escuridade, estes resplandecen de maneira singular gracias a unha estrutura presente na súa anatomía ocular que non é outra cousa que un espello curvo que recubre a súa retina.
A retina é unha superficie tapizada de terminacións nerviosas sensibles á luz, en forma de conos ou bastóns, que son coñecidas como "fotorreceptores". Estes elementos son os que detectan puntos de luz e envían a información da imaxe ao cerebro.
Nos gatos, a superficie que hai detrás dos fotorreceptores reflicte a luz, compórtase como un espello. A luz que pasa entre os fotorreceptores choca nesa superficie especular e volve cara atrás. Desa maneira a natureza ofrecelle á luz unha segunda oportunidade de ser detectada. Isto sucedelle aos gatos, aos cans e a outros animais.
Se enfocamos ao animal en plena noite cunha fonte luminosa, como os faros dun coche ou cunha lanterna por exemplo, a luz penetra ata o interior do ollo, porque as súas pupilas están dilatadas. Unha boa parte desa luz é reflectida polo fondo de espello das súas retinas e devolta cara a nós. Parécenos entón que os ollos se acenden na escuridade, pero en realidade limítanse a devolver a luz que recibiron.
Ademais, este mecanismo ten un dobre efecto, xa que tamén actúa como unha ameaza disuasoria para os posibles predarores
19 sept 2011
Os transformadores I: Definición e características
Os transformadores son un tipo de máquinas eléctricas reversibles, que nos permiten aumentar ou reducir a tensión dun circuito de corrente alterna mantendo unha frecuencia constante. Igual te fas varias preguntas sobre esta definición, así que vou tentar explicar detalladamente todo isto:
- Máquina reversible: un transformador é unha máquina perigosa, xa que ten uns bornes de entrada, normalmente dunha tensión maior, e uns bornes de saida, xeralmente os de menor tensión. Poñamos por caso un transformador coas seguintes características na súa chapa de características:
Tensión de entrada (Ve): 400V
Tensión de saida (Vs): 230V
A súa relación de transformación (m), é decir, a relación entre a entrada e a saída sería:
Ben, se agora conectamos a entrada do transformador ao revés:A tensión Ve pasará a ser Vs =400V e tensión Vs pasará a ser Ve. De modo que anova Ve será:
Esto fai que os transformadores sexan unas máquinas perigosas, porque un erro na súa conexión pode ocasionar un accidente por un contacto eléctrico a un potencial eléctrico maior do que se pensaba ou un accidente na instalación onde se pensaba situar.
- Para un circuito de corrente alterna: isto é debido a que un transformador fai o seu traballo debido á indución electromagnética.
Un transformador está formado por un tocho de chapas magnética (úsanse varias chapas unidas entre si en vez de un nucleo macizo para previr pérdidas por histérese, pérdidas por correntes de Foucoult e pérdidas no cobre), denominado núcleo magnético e uns bornes de entrada e saida, denominados circuito primario e circuito secundario.
Se facemos pasar unha corrente polo primario, este creará un fluxo no núcleo magnético, que inducirá unha corrente que dará lugar á tensión do secundario.
O fluxo electromagnético só se produce en corrente alterna, xa que a corrente continua non pode producir un fluxo electromagnético que poida inducir unha corrente no secundario, debido a que non varía a corrente en función do tempo.
- Permítenos aumentar ou reducir a tensión: os bornes de entrada e saída dun transformador están formados por uns devanados constituidos por espiras (cada volta sobre o o núcleo magnético é unha espira) que se ríxen polo seguinte:
Devanado primario: Ne
Devanado secundario: Ns
Desta maneira, se variamos o número de espiras que presentan primario e secundario, obteremos un abanico de tensións no que podemos elixir a que se adecúa ao noso interés.
- Frecuencia constante: seguro que alguna vez oíches ou viches na folla de características dalgún trebello que a corrente alterna en España ten unha frecuencia de 50 Hz. Esto quere decir que a onda senoidal da corrente alterna que chega á túa casa varía de polaridade 50 veces nun segundo. Como os trebellos eléctricos que conectas na casa son moi sensibles aos cambios de frecuencia, o transformador ten que variar de maneira ínfima ou nula este valor entre a entrada e a saída.
En resumo, un transformador é un trebello que, mediante a inducción magnética, transforma unha tensión de entrada en otra de saída mantendo a misma frecuencia.
- Máquina reversible: un transformador é unha máquina perigosa, xa que ten uns bornes de entrada, normalmente dunha tensión maior, e uns bornes de saida, xeralmente os de menor tensión. Poñamos por caso un transformador coas seguintes características na súa chapa de características:
Tensión de entrada (Ve): 400V
Tensión de saida (Vs): 230V
A súa relación de transformación (m), é decir, a relación entre a entrada e a saída sería:
Ben, se agora conectamos a entrada do transformador ao revés:A tensión Ve pasará a ser Vs =400V e tensión Vs pasará a ser Ve. De modo que anova Ve será:
Esto fai que os transformadores sexan unas máquinas perigosas, porque un erro na súa conexión pode ocasionar un accidente por un contacto eléctrico a un potencial eléctrico maior do que se pensaba ou un accidente na instalación onde se pensaba situar.
- Para un circuito de corrente alterna: isto é debido a que un transformador fai o seu traballo debido á indución electromagnética.
Un transformador está formado por un tocho de chapas magnética (úsanse varias chapas unidas entre si en vez de un nucleo macizo para previr pérdidas por histérese, pérdidas por correntes de Foucoult e pérdidas no cobre), denominado núcleo magnético e uns bornes de entrada e saida, denominados circuito primario e circuito secundario.
Se facemos pasar unha corrente polo primario, este creará un fluxo no núcleo magnético, que inducirá unha corrente que dará lugar á tensión do secundario.
O fluxo electromagnético só se produce en corrente alterna, xa que a corrente continua non pode producir un fluxo electromagnético que poida inducir unha corrente no secundario, debido a que non varía a corrente en función do tempo.
- Permítenos aumentar ou reducir a tensión: os bornes de entrada e saída dun transformador están formados por uns devanados constituidos por espiras (cada volta sobre o o núcleo magnético é unha espira) que se ríxen polo seguinte:
Devanado primario: Ne
Devanado secundario: Ns
Desta maneira, se variamos o número de espiras que presentan primario e secundario, obteremos un abanico de tensións no que podemos elixir a que se adecúa ao noso interés.
- Frecuencia constante: seguro que alguna vez oíches ou viches na folla de características dalgún trebello que a corrente alterna en España ten unha frecuencia de 50 Hz. Esto quere decir que a onda senoidal da corrente alterna que chega á túa casa varía de polaridade 50 veces nun segundo. Como os trebellos eléctricos que conectas na casa son moi sensibles aos cambios de frecuencia, o transformador ten que variar de maneira ínfima ou nula este valor entre a entrada e a saída.
En resumo, un transformador é un trebello que, mediante a inducción magnética, transforma unha tensión de entrada en otra de saída mantendo a misma frecuencia.
Etiquetas:
ciencia,
electricidade,
transformadores
25 ago 2011
LDK 180: Como se consiguen as distintas cores dos fogos de artificio?
Os foguetes levan no seu interior unha cantidade de pólvora. No momento no que a chama entra en contacto coa pólvora prodúcese unha explosión, o que da lugar a un aumento importante da temperatura. Este aumento da temperatura provoca que os electróns dos átomos do material que vai producir a cor se exciten atómicamente.
Desta maneira, os electróns móvense dunha forma moito máis rápida e a súa enerxía aumenta exponencialmente. Como todo na natureza, o átomo intenta recuperar o seu estado enerxético orixinal, que recibe o nome de estado fundamental ou de mínima enerxía. Así, a única maneira que ten de facelo é liberando a enerxía emitindo fotóns, por medio dun destello luminoso.
Distintos átomos e distintas moléculas emitirán en diferentes lonxitudes de onda, e aínda que a maioría corresponden á parte non visible do espectro luminoso (infravermello, ultravioleta,…), outros emiten luz de distintas e brillantes cores que os nosos ollos poden percibir.
E como conseguir cada cor no ceo? Para isto utilízase como material os diferentes elementos da táboa periódica, onde as principais cores e os materiais usados para conseguilas son:
- Para as tonalidades de cor vermella: o estroncio é o elemento empregado para o carmesí pálido, o calcio para o vermello amarelado e o litio para o carmín.
- Para as tonalidades de cor amarela: o sodio produce un ton amarelo puro e brillante.
- Para as tonalidades de cor verde: co bario obtense un ton verde amarelado, co cobre un verde esmeralda, co telurio un verde herba, co talio un verde azulado e co cinc un verde esbrancuxado.
- Para as tonalidades de cor azul: co cobre prodúcense destellos celestes e co arsénico, chumbo ou selenio, azuis pálidos.
- Para as tonalidades de cor maxenta: co cesio lógrase a luz púrpura, co potasio o maxenta e co rubidio o violeta.
- Para as tonalidades de cor branca: o aluminio o elemento empregado para producir chamas e faíscas prateadas e brancas.
13 ago 2011
LDK 175: Como se producen as auroras boreais
As auroras boreais prodúcense a causa da actividade do Sol: o Sol desprende partículas cargadas con moita enerxía, ións, que viaxan polo espazo a velocidades de entre 320 e 704 kilómetros por segundo, e dado que a distancia entre o Sol e a Terra é de 149.600.000 kilómetros, necesitan tan só entre 60 e 130 horas en chegar á Terra. Ao conxunto de partículas que veñen do Sol coñécense como vento solar.
Este vento solar interactúa co campo magnético da terra nos polos. Os polos son os bordes do campo magnético terrestre, un campo magnético orixinado polo movemento do núcleo da Terra, animado pola rotación do noso planeta e posibilitado polo seu estado semilíquido e a presenza de abundante ferro. Ao interactuaren, algunhas das partículas quedan atrapadas polo campo magnético e seguen o curso das liñas de forza magnética en dirección á ionosfera. Esta é a parte da atmosfera terrestre que se estende ata uns 60 ou 100 quilómetros desde a superficie da terra.
Este vento solar interactúa co campo magnético da terra nos polos. Os polos son os bordes do campo magnético terrestre, un campo magnético orixinado polo movemento do núcleo da Terra, animado pola rotación do noso planeta e posibilitado polo seu estado semilíquido e a presenza de abundante ferro. Ao interactuaren, algunhas das partículas quedan atrapadas polo campo magnético e seguen o curso das liñas de forza magnética en dirección á ionosfera. Esta é a parte da atmosfera terrestre que se estende ata uns 60 ou 100 quilómetros desde a superficie da terra.
Cando as mencionadas partículas chocan cos gases na ionosfera, empezan a brillar, producindo o espectáculo que coñecemos como aurora boreal ou austral. A aurora do hemisferio norte foi nomeada aurora boreal (luces do norte) polo científico francés Pierre Gassendi en 1621, quen foi o primeiro en facer observacións aurorales sistemáticas, e aurora do sur foi nomeada aurora austral (luces do sur) polo capitán James Cook en 1773, cando a observou por primeira vez no Océano Índico.
A variedade de cores, vermello, verde, azul e violeta que aparecen no ceo débense aos diferentes gases que compoñen a ionosfera e dependendo da oblicuidade coa que as particulas solares choquen contra un polo.
Suscribirse a:
Entradas (Atom)























