Mostrando entradas con la etiqueta normativa. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta normativa. Mostrar todas las entradas

24 feb 2011

LDK 102: Lei de Ordenación da Edificación

A Lei de Ordenación da Edificación é a lei encargada de regular o proceso da edificación, un proceso industrial cunha grande cantidade de características diferenciadoras. Comentabamos que unha desas características é a grande cantidade de axentes que interveñen e o pouco definidas que están as atribucións; pois a lei amaña isto parcialmente xa que define os axentes e recolle as súas obrigacións.

Dunha maneira rápida podemos dicir que o Promotor ten unha idea e encárgalle un proxecto técnico ao Proxectista (se queres facer unha casa de obra nova, terá que ser un arquitecto, para outro tipo de obras poderás falar cun arquitecto técnico ou cun enxeñeiro) que será aceptado pola Administración Pública. Unha vez realizado este proxecto, o Promotor diríxese ao Construtor para que execute a obra, quen se terá que poñer en contacto cun Subministrador que o abasteza. A obra realízase baixo a supervisión técnica da Dirección Facultativa, que ten que ir formada, como mínimo, por un Director de Obra (poderá ou non ser o proxectista) e por un Director de Execución de Obra (será un arquitecto técnico); e coa asistencia técnica das Entidades de Control de Calidade. Finalmente esta obra pasará a mans dun Usuario que non ten por que ser nin o promotor nin o dono, senón que pode ser un inquilino do mesmo.

Ademais, por último, tamén establece a responsabilidade civil dos axentes e esixe garantías que cubran os danos causados por vicios ou defectos dos elementos construtivos:
  • Un ano para defectos nos acabados.
  • Tres anos para defectos nas instalacións.
  • Dez anos para defectos nas estruturas que afecten á estabilidade do edificio.

É recomendable que calquera dos que forman parte deste proceso industrial lle boten un ollo á lei para saber o papel que xoga e as responsabilidades que recaen sobre a súa figura.

Descarga: BOE 266 do 6/11/1999 [pdf].

7 feb 2011

Bielas e tirantes

Falabamos o outro día das trabes de gran canto, un exemplo de como as proporcións inflúen na maneira de calcular as solicitacións dunha estrutura.

Isto era unha pequena introdución práctica ás rexións D, ou rexións de descontinuidade. As rexións D son as estruturas ou partes dunha estrutura nas que non é válida a teoría xeral da flexión, é dicir, onde non sexan aplicables as hipóteses da flexión de Bernouilli-Navier ou Kirchhoff. Pola outra banda, están as estruturas ou partes de estruturas que si cumpren estas hipóteses e que denominamos rexións B.

Existen tres tipos de rexións D, primeiro as de descontinuidade xeométrica, é dicir, cando se produce un cambio brusco na xeometría do elemento, por exemplo unha trabe que reduce o seu canto drasticamente; o segundo tipo son as descontinuidades estáticas, aquelas que teñen cargas concentradas, por exemplo un piar apoiado nunha trabe; e por último as descontinuidades xeneralizadas, aquelas estruturas que pola súa forma ou proporcións non poden ser calculadas polas hipóteses da flexión, por exemplo, a trabe de gran canto.


Un dos métodos empregados para calcular as rexións D é o método das bielas e tirantes, pero para explicalo fai falta lembrar dous pequenos conceptos, o primeiro, as estruturas de vector activo ou articuladas; e, o segundo, que na resistencia a compresión temos en conta o formigón, e na resistencia a tracción o armado. O método das bielas e tirantes consiste en substituir, para o cálculo, a rexión D por unha estrutura articulada representante do seu comportamento; de maneira que queden dous tipos de barras, por un lado as comprimidas ás que lles chamaremos bielas, e por outro as traccionadas ás que lles chamaremos tirantes. É suficiente con substituir as bielas por cilindros de formigón, e os tirantes por barras de aceiro para realizar o cálculo da sección precisa para que resista; se o diámetro de formigón calculado colle dentro do elemento, sabemos que o elemento soporta os esforzos porque a cantidade de formigón é maior, e pola outra banda, se o aceiro resiste, é suficiente con colocar as barras aí definitivamente.

A EHE dá, en moitos casos, un exemplo de estrutura de bielas e tirantes pola que guiarnos para facer o cálculo correctamente, aquí temos uns exemplos xerais:


Para ver os exemplos que dá a normativa en elementos concretos, debedes ver o Capítulo 11: Elementos estructurales da EHE 08.

Normativa aplicable EHE 08. Artigo 24: Regiones D

3 feb 2011

LDK 93: Trabes de gran canto

Hoxe imosvos presentar un elemento de estrutura un chisco raro. Para comezar imos lembrar que unha trabe é un elemento estrutural que xeralmente soporta esforzos a flexión.


Aínda que isto non sempre é así, xa que existe un tipo de trabe, trabe de gran canto, que ten un comportamento diferente. A EHE 08 defínea da seguinte maneira:

Se consideran como vigas de gran canto las vigas rectas generalmente de sección constante y cuya relación entre la luz [distancia entre apoios], l, y el canto total [distancia entre a cara inferior e a cara superior da viga] h, es inferior a 2, en vigas simplemente apoyadas, ó a 2,5 en vigas continuas.


Por dicilo dunha maneira informal, unha trabe de gran canto é un muro que apoia sobre piares, e, igual cós muros, non traballa a flexión, senón que traballa a compresión, e a distribución das tensións internas é diferente. Na seguinte imaxe, móstranse claramente as liñas que describen os esforzos da trabe de gran canto:


En realidade é un elemento bastante estraño e difícil de atopar nunha obra cotiá. Pero é interesante facer esta pequena reflexión para darnos conta de que ao variar as proporcións dun elemento, pode variar totalmente o seu comportamento ante as mesmas solicitacións.

Normativa aplicable: EHE 08. Artigo 63.

22 ene 2011

LDK 88: Escaleiras

Unha escaleira é unha construción que se emprega para salvar distancias verticais. A escaleira ten uns elementos chamados chanzos que conseguen que se ocupe unha menor superficie ca cunha rampla á vez que se mantén maior comodidade.

Os chanzos fórmanos dúas partes: por unha banda as mesas ou pegadas, o plano horizontal no que se apoia o pé cando subimos; e pola outra, as contrapegadas ou tabicas, o plano vertical. A relación destas dúas dimensións está establecida mediante unha ecuación que evita escaleiras desproporcionadas que dificulten a súa utilización, seguro que coñecedes as famosas escaleiras  de "paso e medio". A fórmula establece que a suma de dúas tabicas máis unha mesa ten que dar aproximadamente a dimensión dun paso, aproximadamente entre 62 e 64 cm:

2T + M = 62 a 64 cm  

Ademais desta limitación, tamén está a altura máxima de 18 cm para tabica (aínda que se recomendan 17 cm) e unha dimensión mínima de 25 cm para a mesa (recoméndanse 30 cm). As dimensións de todos os banzos deben ser iguais, xa que unha variación dun centímetro nun só banzo provocaría que os usuarios tropezasen.

Desta maneira, se queremos salvar unha altura de 3,00 m (2,70 m de altura libre e 30 cm de espesor de placa), o que facemos é dividir a altura entre a altura máxima da tabica: 3,00 / 0,17 = 17,65 tabicas. Como a altura máxima é de 17 cm, temos que coller 18 tabicas, porque se colleramos menos, a altura aumenta. Con 18 tabicas temos: 3,00 / 18 = 0,1667 m de altura de tabica; polo que, ao final, colleremos 18 tabicas de 16,67 cm de altura. Ademis, como o desnivel máximo que cómpre salvar cun só tramo de escaleira é de 2,00 m (uns 12 chanzos), temos que facer dous tramos de escaleira, e definitivamente temos 18 tabicas e 16 mesas (porque os chanzos que desembarcan no descanso e no piso superior non teñen mesa).


Para rematar, podedes ver as diferentes partes e os diferentes tipos das escaleiras, cos nomes en galego e en castelán, entre as páxinas 2.17 e 2.21 do Dicionario visual da construción [pdf].

Normativa aplicable:
Regulamento de desenvolvemento e execución da Lei de accesibilidade e supresión de barreiras na Comunidade Autónoma de Galicia [pdf].
Código Técnico de la Edificación. DB Seguridad de Utilización Seguridad [pdf].

Imaxe orixinal: Construpedia.

27 dic 2010

Seguridade estrutural

O Código Técnico de la Edificación é a normativa que establece as directrices e valores que se deben tomar para construír un edificio. Os cálculos estruturais dun edificio trátanse nun subapartado do documento básico Seguridad Estructural que se chama Acciones en la Edificación. As accións son os esforzos aos que está sometida a estrutura, e divídense en tres grupos: accións permanentes, accións variables e accións accidentais.

As accións permanentes vólvense dividir en tres subgrupos: o peso propio, o pretensado e as accións do terreo. O peso propio é o peso da edificación, é dicir, o peso das vigas, piares, tabiquería, fachada... e os pesos póñense en función das medidas predominantes na forma do elemento, por exemplo, nun piar o peso será puntual, nunha viga ou nunha fachada será lineal e o peso do forxado será superficial. Hai que destacar que se a tabiquería -que en principio debería ter unha carga lineal- cumpre unhas determinadas características de peso e distribución tómase superficial, é dicir, calcúlase mediante unidade de peso dividida por unidade de superficie. O pretensado é o esforzo que se lles aporta ás estruturas activas, que tamén se deberá ter en conta. E por último, dentro das accións permanentes, as accións do terreo, as que son derivadas do empuxe do mesmo, tanto as que se deben aos seus desprazamentos ou deformacións, coma as que son debidas ao seu peso propio.

O segundo grupo son as accións variables. A primeira é a sobrecarga de uso, que recolle dende o peso das persoas que ocupan ou poden ocupar o edificio, ata a distribución dos materiais almacenados para ser colocados, pasando polo peso dos estantes dunha biblioteca -un peso nada desprezable-, o das caldeiras e maquinaria en xeral, etc. Despois están as accións sobre varandas e elementos divisorios, estes elementos deberán soportar un empuxe horizontal para garantir a seguridade das persoas, xa que se isto non se tivese en conta na varanda dun balcón, calquera podería caer ao apoiarse nela. Outra acción é a do vento, que pode dar problemas en edificios de gran altura, xa que pode ser moita a superficie que teña que soportar este empuxe coa consecuencia dunha gran forza resultante; evidentemente, os valores variarán en función da localización do edificio. As accións térmicas son as producidas pola variación de volume dos elementos debido á variación de temperatura; valorade a diferenza de temperatura que sofre unha fachada un día claro de inverno no que lle está dando toda a tarde o sol e que despois pola noite a temperatura é negativa. A última das accións variables que contempla o CTE é a neve, que igual có vento, o valor varía en función da localización do terreo. Intuitivamente o valor desta acción é pequeno, pero, nalgunhas capitais de provincia, a norma chega a esixir unha carga estimada de 100 kg/m2. Hai un vídeo do recente colapso da estrutura da cuberta do estadio de Metrodome en Minneapolis por unha carga excesiva de neve.



Para rematar están as accións accidentais, que poden ser debidas a sismo, a incendio ou a impacto, accións que teñen unhas características especiais por non poder ser predicibles. Ademais das mencionadas, hai outra subcategoría, a de outras accións accidentais, que engloba as accións específicas de certas edificacións, coma plantas químicas, laboratorios, etc.

O CTE é unha normativa de obrigado cumprimento que intenta establecer uns parámetros mínimos cunhas marxes de seguridade suficientes para que a estrutura aguante aínda que se produzan accións ou fenómenos imprevistos para os que non foi calculada.

23 dic 2010

LDK 75: Durabilidade

A durabilidade dunha estrutura de formigón é a súa capacidade para soportar, durante a vida útil para a que foi proxectada, as condicións físicas e químicas ás que está exposta, e que poderían chegar a provocar a súa degradación como consecuencia de efectos diferentes ás cargas e solicitacións estruturais.

A EHE 08 recomenda seguir unha serie de puntos como estratexia para satisfacer os requisitos de durabilidade, unha delas é a selección das formas estruturais adecuadas, por exemplo, evitar a existencia de posibles zonas nas que se poida estancar  auga. Outra sería a elección óptima dos compoñentes do formigón, por exemplo, empregar un cemento con protección fronte ás sales mariñas se estás preto do mar.

Outro que é tan importante coma as xa mencionadas é o recubrimento, é dicir, a capa de protección de formigón que hai colocada arredor das armaduras. Se a capa de formigón que recobre as armaduras é moi fina, a auga pode penetrar e atacar as barras de aceiro, estas corróense e aumentan de volume e o formigón escacha. Como o formigón escachou, xa non hai nada que protexa as armaduras contra a corrosión, e estas séguense oxidando, aumentando de tamaño e facendo escachar todo o formigón que as recobre. O problema disto, é que o aceiro deixa de traballar de forma solidaria co formigón, e por tanto, as estruturas non se comportan da maneira que foron calculadas.

21 sept 2010

LDK 35: DIN A4

DIN é o acrónimo de Deutsches Institut für Normung (Instituto Alemán da Normalización), o organismo alemán de normalización, este acrónimo é coñecido, principalmente, grazas ao DIN A4, unha folla de papel rectangular coas dimensións -de 210 x 297 mm- establecidas na norma DIN 476.
O A4 é un formato dunha serie na que as súas dimensións non son froito do azar, senón que veñen establecidas mediante tres premisas:

  • Todos os formatos da serie deben ser rectangulares.
  • O formato de partida deberán ter unha superficie de 1m2.
  • Se partimos un formato pola metade do lado longo, daranos o formato seguinte gardando as proporcións.

Expresando estas ecuacións chegamos ao seguinte sistema:









E mediante unha sinxela serie de operacións, resolvemos o sistema e obtemos as dimensións do formato de partida, o A0:








Estas son as dimensións do A0, se dividimos o seu lado longo á metade e mantemos o curto obtemos o seguinte formato, o A1: 0,841 x 0,594 m. A continuación a táboa de formatos:


Grazas a estas normalizacións non temos problemas de compatibilidade do papel coas impresoras, sobres, fundas ou encadernacións. Hoxe iso parece trivial, pero sen unha norma coma esta darían bastantes problemas de compatibilidade.

Imaxes e sistemas de ecuacións: DIN 476.

16 sept 2010

LDK 33: EHE. Instrucción de Hormigón Estructural




A Instrucción de Hormigón Estructural é unha normativa estatal publicada polo Ministerio de Fomento e elaborada pola Comisión Permanente del Hormigón na que se establecen os requirimentos que deben cumprir as estruturas de formigón, sexa este en masa, armado ou pretensado.

A EHE determina as características dos materiais que compoñen o formigón, as súas cantidades límite, así coma os aditivos e adicións (elementos que modifican certas propiedades do formigón como son o tempo de fraguado, ou a cantidade de auga precisa para poñelo en obra, entre outros) que se permiten e con que características.

Ademais de todo isto tamén establece as condicións relativas á ferralla, tanto no formigón armado, coma no prestensado; desta maneira indica as correctas disposicións segundo o tipo de elemento do que se trate e establece unhas cantidades mínimas para o mesmo.

A EHE é unha normativa na que se mostran as esixencias e os controis obrigatorios na proxección e na execución de estruturas de formigón.